Merhaba Sevgili Dostlarım,
TSRS Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları, Şirketlerin; çevresel, sosyal, yönetim ve iletişim / yönetişim (ESG Environmental, Social, Governance) performanslarını, şeffaf ve de düzenli olarak karşılaştırılabilir şekilde raporlamalarını sağlayan, ulusal standartlardır!..
KGK Kamu Gözetimi Kurumu tarafından yayımlanan ve 01 Ocak 2024’te yürürlüğe giren bu standartlar; belirli kriterleri (Aktif Toplamı 500 Milyon TL ve Üzeri, Satış Hasılatı 1 Milyar TL ve Üzeri, Çalışan Sayısı 250 Kişi ve Üzeri) bünyesinde barındıran ve bu üç kriterden “en az ikisini” art arda iki raporlama döneminde aşan “şirketler veya işletmeler” için, zorunlu hale gelmiştir.
Kapsam dışında kalan firmalar da, arzu ederlerse TSRS’ye uygun sürdürülebilirlik raporlaması yapabilirler. Bu, özellikle Avrupa Birliği şirketleriyle iş yapan firmalar için; rekabet avantajı ve yenilenebilir enerji tasarrufu ile yeşil finansmana erişim açısından, önemli bir fırsat olarak da değerlendirilmektedir. (2025 Kriterleri; 1 Milyar TL – 2 Milyar TL – 500 Kişi olarak güncellendi.)
ISSB Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu’nun S1 (Sürdürülebilirlikle İlgili Genel ve Finansal Bilgiler) ve de S2 (İklimle İlgili Finansal Bilgiler) standartlarıyla, tam olarak uyumlu bir şekilde olması planlanan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları, Şirketlerin; finansal başarıları ve bankalar nezdinde kredi derecelendirmelerinin yanı sıra, doğa ve çevre ile topluma ve etik ilkelere, uyumunu gösteren “Sürdürülebilirlik” çerçevesidir!
Ayrıca, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları, “Yatırımcıların” risklerini azaltmak ve uzun vadeli değerler yaratmak için kullandığı; sera gazı ve karbon emisyonları, insan/çalışan hakları ve yaşam standartları, çeşitlilik ve yönetim şeffaflığı gibi konuları da kapsamaktadır!..
Bu konularda, Şirketler; KGK gözetiminde TOBB veya KGK ile UN Global Compact Network Türkiye arasındaki iş birliği sözleşmesi kapsamında, Ticaret ve Sanayi Odalarınca düzenlenen eğitimlerden yaralanarak, kendi bünyelerinde uzman veya uzman ekipler oluşturabilecekleri gibi, uzmanlık anlamında dışarıdan da destek alabilecekler!
Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları çerçevesinde yapılandırılan ve Şirketlerin; “Çevresel + Sosyal + Yönetişim / Yönetim ve İletişim” performanslarını, şeffaf bir biçimde sunmalarını amaçlayan, sürdürülebilirlik raporlama süreci ve bu sürecin temel adımları;
1) Hazırlık ve Ön Değerlendirme;
*) TSRS kapsamında raporlama yükümlülüğüne girilip girilmediğini kontrol edilir…
*) ESG konularında mevcut veriler ile altyapıları ve iç süreçler gözden geçirilir…
*) Gerekirse bir sürdürülebilirlik kurulu veya çalışma grubu kurulur!
2) Veri Toplama ve Analiz;
*) Çevresel veriler: Enerji tüketimi, karbon salımı, su kullanımı, atık yönetimi…
*) Sosyal veriler: Çalışan hakları, çeşitlilik, iş sağlığı ve güvenliği, toplumsal katkılar…
*) Yönetişim verileri: Yönetim yapısı, etik kurallar, risk yönetimi, paydaş ilişkileri…
*) Bu veriler, TSRS’nin S1 ve S2 standartlarına göre sınıflandırılır ve diğer aşamalara geçilir!
3. Raporun Hazırlanması;
*) Rapor, TSRS formatına uygun şekilde yapılandırılır…
*) Şirketin stratejisi, riskleri, fırsatları ve hedefleri açıklanır…
*) İlgili göstergelerle birlikte, performans verileri sunulur…
*) Varsa, önceki yıllarla karşılaştırmalar yapılır!
4. Onay ve Yayınlama;
*) Rapor, üst yönetim tarafından onaylanır…
*) KAP Kamuyu Aydınlatma Platformu veya şirketin web sitesi üzerinden yayınlanır…
*) İlk raporun yayın tarihi, genellikle 2026 yılı ortalarına doğru olacak şekilde planlanır!
5. Gelişim ve Geri Bildirim;
*) Paydaşlardan gelen geri bildirimler değerlendirilir…
*) Gerekirse süreçler ve ölçümleme modelleri iyileştirilir + Veri kalitesi artırılır…
*) Bir sonraki yıl için, sürdürülebilirlik stratejileri güncellenir! Gibi detaylardan oluşur!..
Bu süreçler çerçevesinde, TSRS ile birlikte “AB Yeşil Mutabakat” ve “SKDM Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması” zorunlu olan; Alüminyum + Çimento + Elektrik + Demir ve Çelik + Hidrojen + Gübre gibi sektörler başta olmak üzere, bu alanlarda faaliyet gösteren şirketler;
1. Yönetici Özeti… Şirketin sürdürülebilirlik vizyonu + Raporun kapsamı ve dönemi + Yine dönemsel olarak yaşanan ve öne çıkan problemler, çözümler ve de özel başarı hikayeleri!
2. Kurumsal Profil (TSRS / S1)… Şirketin faaliyet alanı, büyüklüğü, merkez ve varsa şubelerin lokasyonu, + Organizasyon yapısı ve yönetim kurulu + Paydaşlar ve etkileşim mekanizmaları!
3. Sürdürülebilirlik Stratejisi… ESG hedefleri ve stratejik öncelikler + Risk ve fırsat analizi (İklim / Sosyal / Yönetişim) + TSRS / S1 ve TSRS / S2 ile uyumlu açıklamalar!
4. Çevresel Performans (E)… Enerji tüketimi ve kaynak çeşitliliği + Kurumsal ayak izleri + Sera gazı emisyonları (Scope 1 / 2 / 3) + Su kullanımı ve atık yönetimi + Yeşil dönüşüm projeleri!
5. Sosyal Performans (S)… Çalışan sayısı / çeşitlilik / kapsayıcılık / organizasyon yapısı + İş sağlığı ve güvenliği verileri + Eğitim ve gelişim faaliyetleri + Toplumsal katkı projeleri!
6. Yönetişim Performansı (G)… Kurumsal yönetim ilkeleri + Etik ilkeler ve uyum politikaları + Yönetim kurulu yapısı ve bağımsızlık + İç denetim ve risk yönetimi + Şeffaflık + Bilgi paylaşımı!
7. İklimle İlgili Açıklamalar (TSRS / S2)… İklim riskleri ve etkileri + Karbon azaltım hedefleri + Senaryo analizleri + TCFD Task Force on Climaterelated Financial Disclosures / İklim raporları!
8. Veri Tablosu ve Göstergeler… ESG KPI ları (Anahtar Performans Göstergeleri) + Dönemsel ve Yıllık karşılaştırmalar + İstatistik grafikleri veya tablolarla görselleştirme!
9. TSRS Denetimi ve Bağımsız Güvence… AB ve Bankalar nezdinde raporun doğruluğu ve geçerliliği için TSRS Denetçiliği onayı + Denetleyen ve güvence sağlayan kişinin açıklamaları!
10. Ekler ve Referanslar… TSRS referans tablosu + Tanımlar ve kısaltmalar + ISO Sertifikaları!
Gibi içeriklerle “Sürdürülebilirlik Raporlarını” netleştirebilirler! (Örnekler; www.kgk.org.tr😊)
TSRS kapsamında düzenlenen eğitimlerdeki ana başlıklar ve ilgili detaylar arasında ise;
*) İklim değişikliği ve sürdürülebilirlik ile ilgili temel kavramlar…
*) Sürdürülebilirlik stratejilerini, geliştirme süreçleri ve metodolojileri…
*) Kurumsal yönetişim ve sürdürülebilirliğin, karar alma mekanizmalarına entegrasyonu…
*) Sürdürülebilirlikle ilgili risk ve fırsatların yönetimi…
*) Teknoloji temelli performans takibi ve dijitalleşme…
*) Küresel sürdürülebilirlik standartları…
*) Sürdürülebilir raporlaması konusundaki güncel gelişmeler ve regülasyonlar…
*) Özel sektörden iyi uygulama örnekleri… Yer almakta!..
Bu açıklamalardan sonra, özellikle üniversite mezunlarına açık, yazının başlığında da yer alan “TSRS Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları Denetçiliği” konusuna gelecek olursak;
TSRS Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları Denetçiliği Sınavları, bu yıl; KGK Kamu Gözetimi Kurumu tarafından 27 Haziran 2026 da, “Ankara + İstanbul + İzmir” merkezli ve iki oturumlu olarak düzenleniyor. Sınavların başvuru tarihleri de 06 ve 27 Nisan 2026 arasında!
Önümüzdeki yıllarda önemli bir uzmanlık alanı olarak, çok özel meslekler arasında yer alacak olan, bu yeni çalışma alanı için; YMM veya SMMM unvanına sahip “KGK Bağımsız Denetçilik” yetkisini almış olan ve yetkilendirilmiş kurumlar tarafından verilen Sürdürülebilirlik Denetçiliği Eğitim Programlarını bitiren adaylar, sınav başvurularını “www.kgk.gov.tr” üzerinden veya “e-devlet” aracılığı ile yapabiliyorlar. Bu konudaki resmi duyurular ve güncel gelişmeler de, KGK nın “Duyurular” sayfasından takip edilebiliyor. (Başvuru süresinin uzatılması gibi? + Vs.😊)
Özünde, 2000 li yılların başında BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından gündeme getirilen ve 2001 yılında katıldığım Indianapolis Uluslararası Lions Konvansiyonunda bizzat “İmzacıları” arasında yer aldığım “UN Global Compact / Küresel İlkeler Sözleşmesi ve İlerleme Bildirimleri Raporlarına” dayanan ISSB + TSRS çerçevesinde (09-20 Kasım 2026 da Türkiye ve Avusturalya ev sahipliğindeki COP31 dahil) daha mutlu bir gelecek için, yolumuzun açık olması dileğiyle…
Ha, bu arada Küresel İlkeler Sözleşmesinin, 4 Gruptaki Ana Başlıkları da Aklınızda Bulunsun!..
İnsan Hakları / Cinsiyet Eşitliği + Çalışma Standartları + Doğa ve Çevre + Yolsuzlukla Mücadele
Sevgi ve saygılarımla
ALİ RIZA DEĞER
